Araç kamerasında bit hızı, cihazın kayıt sırasında saniyede kaç megabit veri yazdığını gösteren değerdir ve görüntü kalitesini çözünürlük kadar belirler. Aynı 1080p çözünürlükte iki kamera, bit hızları farklıysa birbirinden açıkça farklı görüntü üretir: düşük bit hızı hareketli sahnede ayrıntıyı siler, plaka rakamları blok blok dağılır. Bu yüzden teknik özellik listesinde yalnızca çözünürlüğe bakmak yetmez.
Bit hızı nedir, çözünürlükten farkı ne?
Çözünürlük karede kaç piksel olduğunu söyler. Bit hızı ise o pikselleri saklamak için ne kadar veri harcandığını söyler. Kamera kaydı sıkıştırarak yazar; sıkıştırma ne kadar agresifse dosya o kadar küçülür ve ayrıntı o kadar kaybolur. Bit hızı, bu sıkıştırmanın şiddetini tek sayıyla özetleyen değerdir.
İki kayıt biçimi vardır. Sabit bit hızında cihaz sahne ne olursa olsun aynı veri miktarını yazar. Değişken bit hızında hareket arttıkça veri artar, araç dururken azalır. Değişken biçim kart kapasitesini daha verimli kullanır ama tepe değerin ne kadar yükselebildiği önemlidir; tavan düşükse yoğun trafikte görüntü yine bozulur.
Çözünürlüğe göre tipik aralıklar
Aşağıdaki tablo piyasada yaygın olarak görülen aralıkları toparlıyor. Bir cihazın gerçek değeri için ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılı değer esastır; burada amaç hangi büyüklük sırasının beklenmesi gerektiğini göstermek.
| Çözünürlük | Yaygın bit hızı aralığı | Ne zaman sıkıntı çıkar |
|---|---|---|
| 1080p 30 kare | 8-15 Mbps | 8 Mbps altında şehir içi hareketli plaka dağılır |
| 1080p 60 kare | 12-20 Mbps | Kare sayısı iki katına çıkıp bit hızı sabit kalırsa kare başına veri yarıya düşer |
| 2K (1440p) | 15-25 Mbps | 1080p ile aynı bit hızına sıkıştırılmışsa 2K etiketi kazanç getirmez |
| 4K | 25-45 Mbps | Alt sınırda kalan 4K, iyi bir 2K kayıttan daha kötü sonuç verebilir |
Tablodaki asıl mesaj şu: çözünürlük büyürken bit hızı aynı oranda büyümüyorsa kazanç kâğıt üstünde kalır. "4K" yazan bir kutu, bit hızı 1080p seviyesindeyse 4K'nın ayrıntısını vermez.
Kodek bit hızını nasıl değiştirir?
H.265 sıkıştırma, aynı görsel sonucu H.264'e göre daha düşük bit hızıyla elde edebilir. Yani 20 Mbps H.264 ile 12-15 Mbps H.265 yakın bir sonuç verebilir. Bu yüzden iki cihazın bit hızını karşılaştırırken kodeklerinin aynı olup olmadığına bakmak gerekir; farklı kodekteki iki sayı doğrudan kıyaslanamaz. Kodek seçiminin oynatma tarafındaki etkisini H.264 ve H.265 karşılaştırmasında ayrıca ele aldık.
Bit hızı kartı ne hızda doldurur?
Hesap basit bir çevrimden ibarettir: megabiti sekize bölerseniz megabayt elde edersiniz, saniyeyi 3600 ile çarparsanız saatlik boyuta geçersiniz.
- 10 Mbps, saniyede yaklaşık 1,25 MB demektir; saatte kabaca 4,5 GB tutar.
- 20 Mbps, saniyede 2,5 MB; saatte kabaca 9 GB tutar.
- 40 Mbps, saniyede 5 MB; saatte kabaca 18 GB tutar.
- Ön ve arka kamera birlikte kayıt yapıyorsa iki akışın bit hızı toplanır.
Bu hesap, döngüsel kayıtta ne kadar geriye dönülebileceğini de belirler. Yüksek bit hızı daha iyi görüntü verir ama aynı kartta daha kısa süre saklar. Kart kapasitesini seçerken bu dengeyi kurmak gerekir; kart tarafındaki dayanıklılık ölçütlerini hafıza kartı seçimi yazısında anlattık.
Ön ve arka kamera birlikte çalışırken ne değişir?
Çift kameralı sistemlerde teknik özelliklerde yazan bit hızının hangi akışa ait olduğuna bakmak gerekir. Bazı cihazlarda verilen değer yalnızca ön kameranın değeridir ve arka kamera daha düşük bir akışla kaydeder. Bazılarında ise toplam bir tavan vardır: iki kamera aynı anda çalışırken tavan ikisi arasında paylaşılır ve ön kameranın tek başına çalıştığı değere ulaşılamaz.
Bu ayrımın pratik sonucu şudur: tek kamerayla yapılan bir deneme kaydı, iki kamera birlikte çalışırken aynı kaliteyi vermeyebilir. Sistemi kurduktan sonra her iki kamera açıkken bir deneme kaydı alıp arka görüntüde plaka okunurluğunu ayrıca kontrol etmek gerekir. Arka kamerada görüntü beklenenden kötüyse önce bu paylaşım sınırına, sonra kablo ve bağlantı tarafına bakılmalıdır.
Park modunda ise tablo bir kez daha değişir. Çoğu cihaz park halinde bit hızını ve kare sayısını bilinçli olarak düşürür; amaç aküden az çekmek ve kartı yavaş doldurmaktır. Park modu kaydının sürüş kaydı kadar ayrıntılı olmaması bu nedenle normaldir, arıza belirtisi değildir.
Bit hızı düşükken görüntüde ne görülür?
Bit hızı yetersiz bir kayıtta belirtiler tanıdıktır. Hareketli araçların kenarlarında kare kare bloklaşma olur. Yoldaki asfalt dokusu düzleşir, yazıların kenarı erir. Ani sahne değişiminde (tünel girişi, köprü altı) görüntü bir an için topaklanır ve sonra toparlanır. Bunların hiçbiri lens ya da sensör arızası değildir; sıkıştırmanın sınırına gelindiğini gösterir.
Bir de ters durum vardır: görüntü sürekli bulanıksa ve sahne değişiminden bağımsızsa sorun bit hızında değildir. Böyle bir belirtide bulanık görüntü teşhisi adımlarını izlemek daha hızlı sonuç verir.
Kısa kontrol listesi
- Teknik özelliklerde çözünürlüğün yanında bit hızı yazıyor mu, bakın.
- Bit hızı yazılı değilse iki cihazı yalnızca çözünürlükle karşılaştırmayın.
- Kodekleri farklı iki cihazın bit hızı sayısını doğrudan kıyaslamayın.
- Kare sayısını yükseltirken bit hızının da yükselip yükselmediğine bakın.
- Kart kapasitesini bit hızına göre hesaplayın; iki kameralı sistemde iki akışı toplayın.
- Ayarlarda bit hızı seçeneği varsa kart kapasitesiyle birlikte düşünün.
TechSmart, araç kamerası ve araç monitörü ürünlerinin teknik özelliklerini ürün sayfalarında yayınlar; karşılaştırma yaparken bu değerleri yan yana okumak en doğru yoldur.