Oto hoparlör seçiminde tek bir ölçü yetmez: yuvanın çapı ile hoparlörün montaj derinliği ayrı ayrı uymak zorundadır. Çapı tutan bir hoparlör, arkasındaki mıknatıs cam mekanizmasına çarpıyorsa kapıya girmez; en sık yapılan hata ölçü almadan sipariş vermektir.
Hoparlör ölçüsü aslında hangi uzunluğu anlatır
Katalogdaki inç değeri, hoparlörün dış çerçeve çapına yakın bir anma ölçüsüdür. Montajda üç ayrı çap işinize yarar: dış çerçeve çapı, sacdaki kesim (yuva) çapı ve vida deliklerinin oluşturduğu daire. Bir hoparlörün dış çerçevesi yuvaya oturuyor olabilir ama vida delikleri mevcut deliklerle hizalanmıyorsa ara kademe gerekir.
Metrik karşılıkları yaklaşık olarak şöyle okunur: 4 inç yaklaşık 10 cm, 5,25 inç yaklaşık 13 cm, 6,5 inç yaklaşık 16,5 cm, 6x9 inç ise yaklaşık 15x23 cm ölçüsünde ovaldir. Kesin değer için ürün sayfasındaki teknik özellikler ve varsa montaj çizimi esastır.
Kapıdan ölçü nasıl alınır
- Kapı döşemesini sökün ve mevcut hoparlörü yerinden çıkarın.
- Dış çerçeve çapını ve sacdaki kesim çapını ayrı ayrı ölçün.
- Karşılıklı iki vida deliğinin merkez arası mesafesini not edin.
- Derinliği sac yüzeyinden arkadaki en yakın engele kadar ölçün; engel genelde cam mekanizması, kilit çubuğu ya da takviye sacıdır.
- Derinliği cam inik ve cam kalkık iki durumda da ölçün; mekanizma hareket ettiğinde boşluk değişir.
- Ön tarafta döşemenin iç yüzeyi ile hoparlör ızgarası arasındaki payı da kontrol edin.
Montaj derinliği neden çaptan daha çok sorun çıkarır
Derinlik, hoparlörün sepet yüksekliği ile arkadaki mıknatıs paketinin toplamıdır. Aynı çapta iki hoparlörün derinliği belirgin biçimde farklı olabilir: güçlü mıknatıslı bir woofer, aynı yuvaya giren ince gövdeli bir modelden daha fazla yer ister. Komponent takımın woofer'ı ile koaksiyel bir hoparlörün derinliği de aynı değildir, çünkü koaksiyelde tweeter öne doğru çıkar ve bu kez döşeme tarafında pay gerekir.
Adaptör ara kademesi kullanacaksanız kademenin kalınlığını derinliğe eklemeyi unutmayın; bir iki santimlik bir kademe, sınırda duran bir montajı imkânsız hâle getirebilir.
Ölçü ve yerleşim uyum tablosu
| Anma ölçüsü | Yaklaşık metrik | Tipik yerleşim | Dikkat edilecek |
|---|---|---|---|
| 4 inç | yaklaşık 10 cm | Gösterge paneli, A direği, bazı arka kapılar | Derinlik azdır; tek başına bas beklenmez |
| 5,25 inç | yaklaşık 13 cm | Ön ve arka kapı, torpido yuvaları | 16 cm yuvaya adaptörle de oturur |
| 6,5 inç | yaklaşık 16,5 cm | Ön kapı, en yaygın yuva ölçüsü | Cam mekanizması derinliği belirleyici |
| 6x9 inç | yaklaşık 15x23 cm oval | Bagaj dekor paneli, arka panel | Oval kesim ister; kapıya uyumu nadirdir |
Adaptör ara kademesi hangi durumda gerekir
- Küçük hoparlör büyük yuvaya: 13 cm bir hoparlörü 16 cm yuvaya oturtmak için kademe şarttır, yoksa çerçeve sacı tam kavramaz.
- Vida delikleri hizalanmıyorsa: kademe üzerine kendi delikleri açılır, sacı yeniden delmek gerekmez.
- Döşeme ızgarasına temas varsa: kademe hoparlörü bir miktar içe alır ya da dışa taşırır; hangi yöne ihtiyaç olduğuna montajda bakılır.
- Sızdırmazlık için: kademenin çevresine conta ya da sünger bant uygulanır. Hoparlörün önü ile arkası arasındaki hava kaçağı, en çok basta kayıp yaratır.
Tweeter, orta hoparlör ve arka panel yuvaları
Kapı dışındaki yuvalar da kendi ölçü mantığıyla çalışır. Gösterge panelinin üstündeki ya da A direğinin dibindeki küçük yuvalar genellikle 10 cm sınıfındadır ve derinlikleri çok kısıtlıdır; buraya kalın mıknatıslı bir hoparlör zorlanarak takıldığında döşeme tam kapanmaz, zamanla çıtırtı başlar. Komponent takımda tweeter için ayrı bir karar verilir: yüzeye oturan tip, gömme tip ve açılı aparat farklı derinlik ister. Gömme tweeter için döşemenin arkasında kablonun dönebileceği pay da gerekir.
Arka panel ve bagaj dekorunda ise durum terstir: derinlik genelde boldur, sorun kesimdir. 6x9 oval bir hoparlör için panelin altındaki sacda uygun bir boşluk olmalı, aksi hâlde ızgara yerine oturmaz. Araca özel hazır kesimli panel yoksa ölçüyü karton bir şablonla çıkarıp panele yerleştirmek, doğrudan kesmekten daha güvenlidir. Şablon aynı zamanda vida yerlerini ve kablo çıkışını işaretlemenizi sağlar.
Katlanan arka koltuklu araçlarda hoparlörün koltuk hareket alanına girmediğini de kontrol edin; ölçü ve derinlik uysa bile koltuk yatırıldığında hoparlör ızgarasına temas edebilir.
Ölçü uydu, ses beklediğiniz gibi değilse
Ölçü uyumu yalnızca hoparlörün yerine girmesini garanti eder; ses performansı güç ve empedans uyumuyla ilgilidir. Bu tarafı ayrı ele aldık: RMS gücü ve empedans yazısı amfi eşleşmesini, koaksiyel ve komponent farkı yazısı ise gövde tipinin ne değiştirdiğini anlatıyor. Kapı sacının davul gibi çalışması da ayrı bir konudur; kapı ses yalıtımı yazısına bakabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Kesim çapı, dış çerçeve çapı ve vida delik aralığı ayrı ayrı ölçüldü mü?
- Derinlik cam inik ve kalkık iki konumda ölçüldü mü?
- Adaptör kademesinin kalınlığı derinliğe eklendi mi?
- Döşeme ile ızgara arasında pay var mı?
- Kademenin çevresine sızdırmazlık uygulanacak mı?
- Ürün sayfasındaki montaj derinliği değeri ölçtüğünüz boşluktan küçük mü?
TechSmart, araç ses sistemi ürünlerinin teknik özelliklerini ürün sayfalarında ölçüleriyle birlikte yayınlar; seçim yaparken o sayfadaki montaj derinliği satırını kendi ölçünüzle karşılaştırmanız en kısa yoldur.