D sınıfı amfi gücü anahtarlama yöntemiyle üretir ve aynı çıkış gücü için aküden daha az akım çeker; AB sınıfı amfi doğrusal çalışır, verimi daha düşüktür ve ısıyı daha fazla dışarı verir. Pratikte bu, subwoofer gibi yüksek güç isteyen kanallarda D sınıfının, orta ve tiz bölgede ise AB sınıfının uzun süre tercih edilmesi anlamına gelir. Aşağıda iki sınıfın farkını, hangi hoparlör grubuna hangisinin oturduğunu ve ürün sayfasında hangi satırların karşılaştırıldığını sıralıyoruz.
İki sınıf arasındaki çalışma farkı
AB sınıfı çıkış katında transistörler sinyali doğrudan büyütür. Bu yöntem basit ve doğrusaldır ama harcanan enerjinin bir bölümü ısıya dönüşür. D sınıfında çıkış katı sinyali yüksek frekanslı anahtarlama ile üretir ve çıkışta filtreler; anahtarlama elemanı ya tam iletimde ya tam kesimde durduğu için üzerinde harcanan güç düşüktür. Sonuç, aynı çıkış gücü için daha az akım ve daha az ısıdır.
| Başlık | D sınıfı | AB sınıfı |
|---|---|---|
| Verim | Yüksek; çekilen akımın büyük bölümü çıkışa gider | Daha düşük; önemli bir bölüm ısıya gider |
| Isı | Daha az ısınır, gövde daha küçük olabilir | Daha fazla ısınır, soğutucu yüzeyi büyüktür |
| Gövde boyutu | Aynı güç için genellikle daha kompakt | Aynı güç için daha hacimli |
| Besleme talebi | Aynı güç için aküden daha az akım | Aynı güç için daha fazla akım |
| Tipik kullanım | Subwoofer kanalı, çok kanallı kompakt gövde | Orta ve tiz bölge, klasik iki ve dört kanallı gövdeler |
| Çıkış filtresi | Anahtarlama filtresi tasarımın parçasıdır | Çıkışta bu filtre bulunmaz |
Hangi hoparlör grubuna hangi sınıf seçilir
Seçim, kanalın hangi frekans bölgesini sürdüğüne göre yapılır.
- Subwoofer kanalı: yüksek güç ve düşük frekans istenir. D sınıfı burada hem verim hem gövde boyutu nedeniyle alışılmış seçimdir.
- Orta bölge ve tiz: gücün büyük bölümü burada harcanmaz; AB sınıfı gövdeler bu bölgede uzun süredir tercih edilir. Günümüzde aynı bölge için tasarlanmış tam bantlı D sınıfı gövdeler de bulunur.
- Tek gövdede tüm sistem: beş kanallı kompakt gövdelerin bir bölümü dört kanalı AB, subwoofer kanalını D sınıfı yapar; ürün sayfasında bu ayrım yazılıysa esas o değer geçerlidir.
- Yer kısıtlı kurulum: koltuk altı gibi dar alanlarda D sınıfı gövdenin daha ince olması belirleyici olur.
Önemli bir noktayı açık yazmak gerekir: sınıf, ses kalitesini tek başına belirlemez. Aynı sınıf içinde iyi ve zayıf tasarımlar bulunur. Ürün seçerken sınıf bilgisi yalnızca verim, ısı ve besleme talebi hakkında fikir verir; kalite karşılaştırması ölçüm satırlarıyla yapılır.
Özellik tablosunda karşılaştırılacak satırlar
- RMS güç ve empedans birlikte: "4 ohmda kanal başına RMS" ile "2 ohmda kanal başına RMS" ayrı satırlardır. Karşılaştırma, hoparlörünüzün empedansındaki satır üzerinden yapılır.
- Kanal sayısı ve köprüleme: kaç kanalın köprülenebildiği ve köprüleme sonrası izin verilen en düşük empedansın ne olduğu yazılı olmalıdır.
- Toplam harmonik bozulma: THD değeri hangi güç ve hangi frekansta ölçülmüşse o koşulla birlikte okunur; koşulsuz verilen değer karşılaştırılamaz.
- Sinyal gürültü oranı: yüksek değer daha sessiz bir zemin anlamına gelir.
- Dahili filtreler: yüksek geçirgen, alçak geçirgen ve bant geçirgen seçenekleri ile filtrenin frekans aralığı.
- Sigorta değeri: amfinin istediği sigorta değeri, besleme hattı planını belirler.
- Giriş duyarlılığı: ön çıkış voltajı düşük bir kaynakla kullanılacaksa giriş duyarlılık aralığının o voltajı kapsaması gerekir.
Besleme tarafını baştan hesaplamak
Amfi sınıfı, besleme planını doğrudan etkiler. D sınıfı aynı çıkış gücü için daha az akım çektiği için besleme hattı ve sigorta planlaması daha rahat olur. AB sınıfı aynı güce çıktığında hem daha fazla akım ister hem daha fazla ısı üretir; bu yüzden gövdenin havalandırması için çevresinde boş alan bırakmak gerekir. Kapalı bir bölmeye sıkıştırılan AB sınıfı gövde, ürün sayfasında yazan gücü sürekli veremez.
Sınıf bilgisi dışında neye bakmalı
Sınıf, iki ürünü ayırmak için yeterli bir ölçüt değildir. Aynı sınıf etiketini taşıyan iki gövde arasında besleme katı, soğutma yüzeyi ve koruma devresi bakımından ciddi fark olabilir. Ürün sayfasında şu üç şeye bakmak sınıf bilgisinden daha çok iş görür: ölçümün hangi koşulda yapıldığı, korumaların neleri kapsadığı ve kutu içeriğinde nelerin geldiği.
Koruma devreleri özellikle önemlidir. Aşırı ısınma, kısa devre ve doğru akım koruması bulunan bir gövde, hatalı bir bağlantıda hem kendini hem hoparlörü korur. Ürün sayfasında bu korumaların yazılı olup olmadığı, sınıf satırından daha belirleyici bir bilgidir. Kutu içeriğinde ise besleme terminali kapakları, uzaktan seviye kumandası ve sigorta yuvasının gelip gelmediği yazılıdır; eksik parçalar kurulum planını değiştirir.
Kısa kontrol listesi
- Subwoofer kanalı kuruyorsanız D sınıfı gövdeler verim ve boyut tarafında avantajlıdır.
- Orta ve tiz bölge için sınıf tek ölçüt değil; THD, sinyal gürültü oranı ve filtre seçenekleri daha belirleyicidir.
- RMS değerini mutlaka hoparlör empedansınızla aynı satırdan okuyun.
- Amfinin yerleşeceği bölmede havalandırma için boş alan bırakın; bu, AB sınıfında daha kritiktir.
- Kaynağınızın ön çıkış voltajı ile amfinin giriş duyarlılığını karşılaştırın.
Teknik değerlerde ürün sayfasındaki özellik tablosunda yazılı değer esas alınır. TechSmart, araç ses sistemi ürünlerinde bu satırların nasıl okunduğunu anlatan rehberleri yayınlamaya devam ediyor.