Kısa cevap: gece plakanın okunmaması çoğu zaman çözünürlük eksikliğinden değil, ışık ve karşıt ışık sorunundan kaynaklanır. Plakalar geri yansıtıcı malzemeyle üretilir; aracın farı plakaya vurduğunda plaka kameraya doğru parlar ve üzerindeki yazı beyaz bir leke hâline gelir. Bu yüzden 4K bir kamera, pozlamayı iyi yönetmeyen bir kameraya göre gece daha iyi sonuç vermek zorunda değildir. Gece görüşünü belirleyen şey piksel sayısından çok sensörün ışık toplama kapasitesi, lensin diyaframı ve cihazın pozlama yönetimidir.
Gece görüntüsünü belirleyen beş şey
- Sensörün ışık toplama kapasitesi: aynı çözünürlüğü daha büyük bir sensöre sığdıran cihaz, her piksele daha fazla ışık düşürdüğü için gece daha az gürültülü görüntü verir.
- Lens diyaframı: f değeri küçüldükçe lens daha çok ışık geçirir. Gece performansı tartışılırken en sık atlanan ama en belirleyici kalemdir.
- Pozlama yönetimi: cihazın karanlık sahnede parlak bir noktayla nasıl baş ettiği. Parlaklığı dengeleyen bir pozlama, plakanın yanmasını önler; dengelemeyen cihaz ya her yeri karartır ya plakayı yakar.
- Bit hızı: gece sahnesi gürültülü olduğu için sıkıştırılması zordur. Düşük bit hızı, karanlık bölgeleri lekeli bloklara çevirir ve plakadaki ince ayrıntıyı ilk o siler.
- Kare hızı ve pozlama süresi: gece daha uzun pozlama gerekir, uzun pozlama ise hareket bulanıklığı üretir. Yan taraftan geçen bir aracın plakası bu yüzden sıklıkla okunmaz.
Plaka neden tam olarak parlıyor
Üç etken üst üste bindiğinde plaka okunamaz hâle gelir. Birincisi plakanın kendisi: yansıtıcı yüzey, üzerine düşen ışığı geldiği yöne geri gönderir, yani tam kameranın merceğine. İkincisi karşı aracın farı: kamera sahnedeki en parlak noktaya göre bir denge kurmaya çalışır ve kalan her şey karanlıkta kalır. Üçüncüsü hareket: plaka yaklaşırken ve uzaklaşırken görüntüde kaldığı süre kısadır.
Bu nedenle gece kayıtlarında en okunabilir plakalar genellikle duran ya da yavaş hareket eden araçlarda, kameranın tam karşısında ve yakın mesafede olanlardır. Trafikte yüksek hızla yan yana geçen bir aracın plakasını gece net okumak, sınıfından bağımsız olarak hiçbir araç kamerasında garanti edilemez.
Kayıp montajdan ve camdan da gelir
Cihaz iyi olduğu hâlde görüntü kötüyse sebep çoğu zaman cihazın dışındadır. Aşağıdaki maddeler, gece kayıtlarında yaşanan kaybın belki de en kolay düzeltilebilen kısmıdır.
- Ön camın iç yüzeyi: içeride oluşan yağ filmi gece far ışığını dağıtır ve görüntüye perde gibi biner. Camın içinin temizliği doğrudan kayıt kalitesidir.
- Kameranın cama uzaklığı: mercek cama mümkün olduğunca yakın olmalıdır; aradaki boşluk kabin içi yansımaları görüntüye sokar.
- Gösterge paneli yansıması: açık renkli gösterge paneli ve ekranlar gece cama yansır. Kameranın konumunu birkaç santim değiştirmek bu yansımayı çoğu zaman tamamen kaldırır.
- Isı kontrol camı ve metalik film: bazı cam ve film tipleri ışık geçirgenliğini düşürür; kamerayı film kesilmiş bölgeye yerleştirmek fark yaratır.
- Silecek alanı: kamera sileceğin süpürdüğü alanın dışında kalıyorsa yağmurlu gecelerde görüntü bulanıklaşır.
- Kapaklı kılıf ve koruma: merceğin önündeki ek bir plastik yüzey, gece yansıma ve halka parlaması üretir.
Kabin içi kamerada durum farklı işler
Ticari araçlarda ve filo kullanımında sık tercih edilen kabin içi kamera, gece görüşü açısından ön kameradan tamamen farklı bir problem çözer. Kabin içinde çoğu zaman hiç ışık yoktur; dolayısıyla sensörü büyütmek de, diyaframı açmak da tek başına yetmez. Çözüm kızılötesi aydınlatmadır: göz tarafından görülmeyen bu ışık sahneyi aydınlatır ve kamera siyah beyaz da olsa kullanılabilir bir görüntü üretir.
Burada dikkat edilecek iki nokta var. Birincisi kızılötesi aydınlatmanın menzili sınırlıdır; uzun bir minibüsün arka koltuklarını aydınlatması beklenemez. İkincisi kızılötesi ışık cama çarptığında geri yansır, bu yüzden kabin kamerası ön cama bakacak biçimde konumlandırılmamalıdır. İç kamera kullanacaksanız gece örnek kaydını mutlaka kabin ışıkları kapalıyken isteyin; aydınlatma açıkken çekilen bir kayıt size hiçbir şey anlatmaz.
Satın alma öncesi nasıl değerlendirilir
Gece performansını broşür okuyarak değerlendirmek zordur, çünkü "gece görüşü vardır" ifadesi tek başına bir ölçü taşımaz. Doğru yaklaşım, sayılara değil örnek kayda bakmaktır.
- Cihazın gece çekilmiş gerçek bir örnek kaydını isteyin; aydınlatması olmayan bir yolda çekilmiş kayıt en bilgi vericidir.
- Kaydı izlerken duran araçların plakasına ayrı, hareketli araçların plakasına ayrı bakın; ikisi aynı sonucu vermez.
- Çözünürlük yanında bit hızını da sorun. İkisi birlikte okunmadığında çözünürlük tek başına bir şey söylemez; bu konuyu çözünürlük yazımızda ayrıntılandırdık (/blog/full-hd-2k-4k-arac-kamerasi-cozunurluk).
- Görüş açısı ile plaka okunabilirliği arasındaki dengeyi gözden kaçırmayın; geniş açı sahneye çok şey sığdırır ama uzaktaki plakayı küçültür (/blog/arac-kamerasinda-gorus-acisi-120-140-170-derece).
- İç kabin kamerası kullanacaksanız kızılötesi aydınlatma arayın; ön kamerada kızılötesi cama yansıyacağı için işe yaramaz, kabin içinde ise karanlıkta görüntü almanın tek yoludur.
Özet
Gece plaka okunabilirliği bir çözünürlük meselesi değil, ışık yönetimi meselesidir: sensörün ışık toplaması, lensin diyaframı, pozlamanın parlak noktayla baş etme biçimi ve bit hızı belirleyicidir. Buna camın temizliği, kameranın konumu ve yansımalar gibi montaj kaynaklı etkenler eklenir. Beklentiyi doğru kurmak da işin parçasıdır: duran araçların plakası çoğu cihazda okunur, gece yüksek hızla geçen bir aracın plakası hiçbir cihazda garanti edilemez. TechSmart araç kamerası ve park kamerası modellerinin gece görüşü ve lens bilgileri ürün sayfalarındaki teknik özelliklerde yer alır (/urunler).
