Araç monitörü, sürücünün yol görüşünü kapatmayan, hava yastığı açılma yolunda bulunmayan ve geri viteste gözü yoldan en kısa süre alan noktaya monte edilir. Pratikte bu üç koşulu birlikte sağlayan yerler konsolun üst orta bölümü, gösterge panelinin sağ yanı ve iç dikiz aynasının yerine takılan ayna tipi ekrandır. Hangisinin doğru olduğu aracın torpido geometrisine, ekranın boyutuna ve monitörün kaç kamera göstereceğine göre değişir.
Üç aday nokta ve gerçek farkları
Konsol üstü orta bölge. Göz hareketi kısadır, ekran sürücü ile yolcu arasında paylaşılır, kablo konsol içinden kolay iner. Dezavantajı torpidonun eğimli yüzeyinde ekranın yansıma yapmasıdır; ekranın öne doğru fazla eğilmemesi gerekir.
Gösterge paneli hizası, direksiyonun sağ üstü. Bakış açısı en doğaldır, güneş ışığı daha az vurur. Yer darsa yalnızca küçük ekranlar sığar ve kablo için direksiyon kolonu çevresinden geçmek gerekir; bu bölgede dolaşan hiçbir kablonun pedal ve kolon hareketine temas etmemesi şarttır.
Ayna tipi ekran. Ek bir cihaz görünmez, torpido boş kalır. Buna karşılık ekran küçük görünür, gündüz yansıma artar ve aynanın kendi görevini kısmen gölgeler. Birden çok kamerayı aynı anda izlemek isteyen ticari araç kullanıcısı için genellikle yeterli alan sunmaz.
Yer seçerken eleme kriterleri
- Görüş alanı: ekranın hiçbir köşesi, sürücünün ön cam üzerinden gördüğü alanı kesmeyecek. Oturma pozisyonunda kontrol et, ayakta bakarak değil.
- Hava yastığı: torpidonun hava yastığı etiketi taşıyan bölümüne, o bölümün açılma yoluna ve A direğinin yastık bulunan kısmına montaj yapılmaz.
- Göz mesafesi: çok yakın bir ekran sürekli odak değiştirmeye zorlar; çok uzak ekranda kılavuz çizgiler okunmaz.
- Güneş yönü: öğleden sonra sürüş ağırlıklıysa ekranın doğrudan gün ışığı alan yüzeye bakmaması tercih edilir.
- Servis erişimi: soketlerin arkasında el girecek kadar boşluk kalsın; kablo değişimi için torpidoyu baştan sökmek zorunda kalma.
- Titreşim: yapışkanlı ayak kullanılacaksa yüzey düz ve temiz olmalı; dokulu plastikte yapışkan zamanla kalkar.
Kablo yolu: besleme ve video hattı ayrı gider
Monitörün iki hattı vardır: besleme ve kameradan gelen video. Bu ikisini aynı kanaldan uzun mesafe birlikte çekmek görüntüde parazit ve çizgi riskini artırır. Araç içinde döşemenin bir yanından video, diğer yanından besleme geçirmek en basit önlemdir.
Besleme hattı için kontak ile çalışan bir nokta seçilir ki araç kapanınca monitör de kapansın. Ticari araçlarda 24 V besleme bulunabilir; monitörün etiketinde yazan giriş gerilimi aralığı esastır, aralık dışındaki bir hatta doğrudan bağlanmaz. Geri vites tetiği kullanılacaksa bu hat da ayrı bir ince kablo olarak çekilir ve monitörün tetik girişine verilir.
Uzun araçlarda, özellikle kamyonet ve otobüste, video hattının uzunluğu sinyal zayıflaması anlamına gelir. Hattı kısaltmak mümkün değilse ek yerleri lehimli ve izoleli yapılır; sıkma klemensli geçici ekler uzun hatlarda ilk bozulan noktadır.
Kablonun aracın içinden geçtiği her nokta ayrı bir risktir. Kapı körüklerinden geçen hat, kapı her açılıp kapandığında bükülür; bu bölgede kablonun fazlalığı bırakılır ve gergin çekilmez. Döşeme altından geçen hat, koltuk raylarının hareket alanından uzak tutulur. Bagaj kapağına giden hat mevcut körükten geçirilir, yeni delik açılmaz. Her geçişte kablo tek parça gider; kabin içinde yapılan ek, zamanla bulunması en zor arıza kaynağına dönüşür.
Yerleşim yanlışsa ortaya çıkan belirtiler
Yanlış yer seçimi cihaz arızası gibi görünen şikâyetler üretir. En sık görüleni ekranın gündüz hiç okunmamasıdır: ekran aslında yeterince parlaktır ama yüzeyi doğrudan gün ışığı alan bir açıya bakmaktadır. Monitörü birkaç santim çevirmek, parlaklık ayarıyla uğraşmaktan daha çok işe yarar.
İkinci sık şikâyet, geri viteste "görüntü geç geliyor" hissidir. Bunun bir kısmı gerçek bir gecikmedir, bir kısmı ise ekranın göz hattının dışında olmasından kaynaklanır: sürücü ekranı bulana kadar geçen süre gecikme sanılır. Üçüncüsü, direksiyon çevrildiğinde ya da koltuk ileri alındığında görüntünün kesilmesidir; bu doğrudan kablo güzergâhının yanlış olduğunu söyler ve ertelenmez, çünkü gerilen kablo zamanla kopar.
Montaj sonrası kontrol listesi
- Direksiyonu sonuna kadar iki yana çevir; hiçbir kablo gerilmiyor ve hiçbir yere temas etmiyor olsun.
- Pedalların altına ve yanına el at; gevşek kablo bulunmamalı.
- Kontağı aç-kapa; monitör kontakla birlikte kalkıp kapanıyor mu, bak.
- Geri vitese tak; ekran kamera görüntüsüne geçiyor ve vitesten çıkınca eski ekrana dönüyor mu, doğrula.
- Motor çalışırken görüntüye bak; parazit, çizgi ya da titreme varsa video hattının güzergâhını besleme hattından uzaklaştır.
- Gündüz ve gece ayrı ayrı izle; parlaklık ayarı iki koşulda da okunabilir olsun.
- Yapışkanlı ayağı bir gün yük bindirmeden bekle; hemen ekran takmak bağı zayıflatır.
Özet
Monitör yeri seçimi görüş alanı, hava yastığı ve göz mesafesi üçlüsüyle elenir; estetik bu üçünden sonra gelir. Kablo tarafında tek kural besleme ile video hattını birlikte uzun mesafe çekmemek ve kontakla kalkan bir besleme noktası kullanmaktır. TechSmart araç monitörü ve park kamerası ürünlerinde desteklenen giriş gerilimi ile tetik girişi modele göre değişir; ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılı değer esastır.