Aksiyon kamerası kayıtlarındaki rüzgar uğultusu mikrofonun arızasından değil, mikrofon deliğine çarpan hava akımının zarda yarattığı basınç dalgalanmasından gelir. Bu yüzden çözüm mikrofonu değiştirmek değil, havanın mikrofona çarpmasını engellemektir: kamerayı rüzgarın gölgesine almak, mikrofon önüne gözenekli bir rüzgarlık koymak ve gerekiyorsa sesi kameranın dışından, harici bir mikrofonla almak.
Aşağıda bu üç yol maliyeti ve etkisi sırasıyla duruyor. En ucuz müdahale genelde en etkili olandır; harici mikrofon listenin en sonunda, çünkü diğerleri çözmediyse sıra ona gelir.
Rüzgar sesi neden bu kadar baskın çıkıyor?
Aksiyon kameralarının mikrofonu gövdeye açılmış küçük bir delikten ses alır. Hareket hâlinde bu delik hava akımının tam içinde kalır. Ses dalgası zarı titretirken, akan hava da zarın üzerinde düzensiz basınç değişimi yaratır. İkisi aynı devreye girer ve kayıtta alçak frekanslı, geniş bir uğultu olarak duyulur.
Bu uğultunun seviyesi hızla birlikte hızlı artar. Yürürken duyulmayan bir ses, bisiklette rahatsız edici, motosiklette ya da açık camda konuşmayı tamamen bastıracak hâle gelir. Kameranın otomatik kazanç ayarı da işi zorlaştırır: sessiz anlarda kazancı yükseltir, rüzgar başlayınca zaten yüksek olan kazanç uğultuyu büyütür.
Önemli bir ayrım: kayıtta çıtırtı, tıkırtı ya da metalik bir titreşim sesi varsa bu rüzgar değildir, aparatın gevşekliğinden gelen titreşimdir. Bu ikisi farklı sorunlardır ve çözümleri de farklıdır; sabitleme tarafını aparat ve titreşim yazısında ayrıca anlattık.
Konum: aynı kamera, farklı yerde farklı ses
Hiçbir malzeme almadan yapılabilecek ilk iş, kamerayı hava akımının doğrudan çarpmadığı bir yere taşımaktır.
- Göğüs aparatı: Gövde rüzgarı keser, mikrofon akımın gölgesinde kalır. Konuşma kaydı için genelde en temiz sonucu verir.
- Kask yanı: Kask üstüne göre daha korunaklıdır; üstte kamera akımın tam önündedir.
- Gidon ve direksiyon bölgesi: Cam veya siperlik varsa arkası iyi, yoksa doğrudan rüzgar alır.
- Araç içi: Camlar kapalıyken rüzgar sorunu neredeyse yoktur, bu kez motor ve yol gürültüsü öne çıkar.
- Sırt ya da bagaj üstü: Akım kameranın arkasında karmaşıklaşır; uğultu azalmak yerine bazen artar, denemek gerekir.
Kamerayı 10-15 santim öteye almak bile akım çizgisinin değişmesi sayesinde fark yaratabilir. Bu yüzden pahalı bir çözüme geçmeden önce aynı güzergâhta iki üç farklı konumla kısa test kayıtları almak en akıllı adımdır.
Rüzgarlık, köpük ve bant çözümleri
Mikrofonun önüne gözenekli bir katman koymak, havayı yavaşlatıp dağıtır; ses dalgası geçer, akımın darbesi büyük ölçüde kesilir. Seçenekler şunlar:
| Çözüm | Nasıl etki eder | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Köpük rüzgarlık | Hava akımını dağıtır, uğultuyu belirgin azaltır | Mikrofon deliğini tam örtmeli, kayması hâlinde etkisi düşer |
| Kürk tipi rüzgarlık | Köpüğe göre daha güçlü keser | Hacimlidir, bazı aparatlara takılmaz |
| Mikrofon önüne gözenekli bant | Acil durumda uğultuyu azaltır | Sıkı yapıştırılırsa ses de boğuklaşır |
| Kameranın rüzgar azaltma ayarı | Alçak frekansı kayıt sırasında kısar | Konuşmanın tokluğu da azalır, her sahnede açık kalmamalı |
Kameranın menüsünde rüzgar azaltma ya da benzeri bir ayar varsa, önce bunu açıp bir test kaydı alın. Bu ayar kayıt sırasında alçak frekansları kısar; uğultunun büyük kısmı o bölgede olduğu için fark hemen duyulur. Bedeli, insan sesinin biraz inceleşmesidir.
Koruyucu kapak takılıyken ses
Birçok aksiyon kamerasında gövdeyi tamamen çevreleyen bir koruyucu kapak ya da kafes bulunur. Kapalı kapak mikrofon deliğinin önünü kapattığı için rüzgar uğultusunu azaltır, ama bunu sesin tamamını boğarak yapar: konuşma uzaktan geliyormuş gibi duyulur. Açık yanlı kapaklar ya da mikrofon bölgesi delikli kapaklar bu yüzden üretilir; ses kaydı önemliyse kapağı buna göre seçmek gerekir.
Kapağın hangi koşullara dayandığı tamamen ürüne bağlıdır, kapak tipinin sağladığı koruma ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılı olan kadardır. Sesi öne alıyorsanız mikrofon bölgesi açık kapakla, korumayı öne alıyorsanız kapalı kapakla kayıt yapıp iki kaydı karşılaştırmak en net sonucu verir.
Harici mikrofon ne zaman gerekir?
Konuşmanın net duyulması asıl amaçsa, yani anlatım yapıyor, röportaj çekiyor ya da yorum ekliyorsanız sıra harici mikrofona gelir. Burada üç nokta önemlidir:
- Kameranın harici mikrofon girişi olmalıdır. Çoğu modelde bu giriş ayrı bir adaptörle açılır; adaptör kameranın kendi bağlantı tipine uygun olmalıdır.
- Yaka mikrofonu, rüzgarlıkla birlikte kullanıldığında kameranın dâhili mikrofonundan belirgin derecede temiz sonuç verir, çünkü kaynağa yakındır.
- Harici mikrofon takılıyken kapalı koruyucu kapak kullanılamaz; kablo çıkışı için açık yanlı kapak gerekir.
Kısa kontrol listesi
- Önce konumu değiştirip test kaydı alın; en ucuz ve çoğu zaman en etkili adım budur.
- Menüde rüzgar azaltma ayarı varsa açın, konuşma tokluğundaki değişimi dinleyin.
- Mikrofon deliğini tam örten bir köpük ya da kürk rüzgarlık kullanın.
- Kapalı koruyucu kapak uğultuyu keser ama sesi de boğar; ses öncelikliyse mikrofon bölgesi açık kapak seçin.
- Konuşma kaydı asıl işse harici mikrofon ve uygun adaptörle çalışın.
TechSmart aksiyon kameralarında mikrofon girişi, kapak tipleri ve uyumlu aparatların hangi modelde bulunduğu ürün sayfasındaki teknik özellikler bölümünde yazılıdır.