Balık gözü etkisi aksiyon kamerasının çok geniş lensinden gelir: kadrajın kenarları dışa doğru bükülür, düz çizgiler yay gibi görünür, kameraya yakın nesneler olduğundan büyük çıkar. Çözüm lensi değiştirmek değil, kameranın görüş açısı modunu daraltmak ya da varsa bozulma düzeltme seçeneğini açmaktır.
Bozulma neden oluşur
Geniş açıyı tek bir küçük sensöre sığdırmanın yolu, ışığı lensin kenarlarında daha fazla bükmektir. Bu da görüntünün merkezinden uzaklaştıkça ölçeğin değişmesine yol açar: ufuk çizgisi kavis yapar, kask kenarı ya da kaput görüntünün köşesinde gerilmiş görünür. Bu bir arıza değil, geniş açılı optiğin doğal sonucudur. Araç kamerasında aynı etkiyi derece seçimiyle tartıştık: 120, 140 ve 170 derece karşılaştırması.
Görüş açısı modları ne yapar
Aksiyon kameralarında mod isimleri üreticiye göre değişse de davranış aynıdır. Dar modlar görüntüyü sensörün ortasından alır, yani kenarları atar; bozulma da kenarlarda yoğunlaştığı için mod daraldıkça balık gözü azalır. Bazı cihazlarda ayrıca yazılımla düzleştirme yapılır; bu durumda kadraj biraz daha kırpılır ve kenarlarda hafif yumuşama görülebilir.
| Mod | Kadraj | Balık gözü | Nerede iyi sonuç verir |
|---|---|---|---|
| Geniş | En geniş | Belirgin | Kask, dar alan, kabin içi, kameraya yakın çekim |
| Orta | Kırpılmış | Azalmış | Gidon, bisiklet, gövde montajı |
| Dar veya doğrusal | En dar | Neredeyse yok | Kaput, tripod, düz çizgilerin göründüğü sahneler |
Mod seçimi çözünürlük ve kare hızını etkiler
Dar mod sensörün küçük bir bölümünü kullandığı için her çözünürlük ve kare hızı birleşiminde açık olmaz. Bazı cihazlarda en yüksek çözünürlükte yalnızca geniş mod, düşük çözünürlükte ise tüm modlar seçilebilir. Hangi birleşimin desteklendiği cihazın menüsünde ve ürün sayfasındaki teknik özelliklerde yazılıdır. Kare hızı tarafını ayrı ele aldık: 4K30 mu 1080p60 mı.
Sabitleme bir kez daha kırpar
Elektronik sabitleme, titreşimi gidermek için kadrajın kenarından bir pay ayırır ve görüntüyü o pay içinde kaydırır. Yani sabitlemeyi açtığınızda görüş açısı bir miktar daha daralır. Dar mod ile güçlü sabitlemeyi birlikte kullandığınızda kadraj beklediğinizden çok daha sıkı çıkabilir; kask gibi dar alanlarda bu, karşıdan gelen yolun kadraj dışında kalması anlamına gelir. Çekime başlamadan önce ekrandan ya da telefon uygulamasından canlı görüntüye bakmak en hızlı kontroldür.
Yerleşim, moddan önce gelir
- Kask ve göğüs: Nesneler çok yakın olduğu için geniş mod kullanılır; bozulma burada rahatsız etmez, kadrajı kaybetmek rahatsız eder.
- Gidon ve direksiyon: Orta mod genellikle dengeyi tutar; yolun kenarları görünür ama kavis azalır.
- Kaput ve ön tampon: Dar veya doğrusal mod, kaputun köşede gerilmesini engeller.
- Kabin içi: Geniş mod gerekir; dar modda koltuklar kadraja girmez.
Aparatın kendisi de kadrajı belirler. Sabitleme noktası ve titreşim ilişkisi için aparat ve titreşim yazısına bakabilirsiniz.
Kameranın yüzeye olan uzaklığı da modu belirler. Kask ya da gövdeye çok yakın sabitlenmiş bir kamerada dar mod, kadrajın büyük bölümünü kaskın ya da omuzun kapladığı bir görüntü üretir; aynı kamerayı birkaç santim öne alıp geniş modda bırakmak daha kullanışlı bir sonuç verir. Mod ayarını denemeden önce aparatın konumunu bir kez daha gözden geçirmek, menüde harcanan zamandan çok daha fazla kazandırır.
Çekimden sonra düzeltmek
Kayıt geniş modda alındıysa bozulma düzenleme aşamasında da azaltılabilir; çoğu video düzenleme yazılımında lens düzeltme ayarı bulunur. Bunun bedeli kenarlardan kırpmaktır, yani kadraj yine daralır. Kayıt sırasında doğru modu seçmek, sonradan düzeltmekten genellikle daha iyi sonuç verir: sensörün tamamı kullanıldığı için detay korunur.
Düzenleme aşamasında dikkat edilecek bir nokta daha var: ufuk düzeltme ile bozulma düzeltmeyi aynı klipte üst üste uyguladığınızda kırpma iki kez gerçekleşir ve kadrajdan beklenenin çok ötesinde kayıp olur. Hangi düzeltmenin gerçekten gerektiğine karar verip tek seferde uygulamak daha iyi sonuç verir.
Balık gözü her zaman sorun değildir
Bozulmayı azaltmak bir hedef değil, bir araçtır. Hız hissi ve içinde bulunma etkisi büyük ölçüde geniş açıdan gelir: kameraya yakın geçen yol, gidonun kenarı ya da kaput köşesi kadraja girdiğinde görüntü hareketli hissedilir. Aynı sahneyi dar modda çektiğinizde teknik olarak daha düzgün ama daha durağan bir görüntü elde edersiniz.
Kararı sahneye göre verin. Düz çizgiler baskınsa, yani binalar, direkler, köprü korkulukları ya da ufuk çizgisi kadrajın büyük bölümünü kaplıyorsa kavis hemen fark edilir ve dar mod kazanır. Doğal, çizgisiz ortamlarda ya da hareketin kendisinin konu olduğu çekimlerde geniş mod daha iyi sonuç verir. Aynı gezide iki tür sahne varsa modu her duruşta değiştirmek yerine orta modda kalmak, kurguda görüntüler arasında tutarlılık sağlar.
Kısa kontrol listesi
- Yerleşim noktası belirlendi mi, kamera nesneye yakın mı uzak mı?
- Seçtiğiniz çözünürlük ve kare hızında istediğiniz mod açık mı?
- Sabitleme açıkken kadraj hâlâ istediğiniz alanı kapsıyor mu?
- Düz çizgiler sahnede baskın mı? Öyleyse dar veya doğrusal mod denendi mi?
- Kayıttan önce canlı görüntüden kadraj doğrulandı mı?
TechSmart aksiyon kamerası ürün sayfalarında desteklenen görüş açısı modları ve çözünürlük birleşimleri teknik özellik satırlarında listelenir; seçim yaparken o satırları kendi çekim planınızla karşılaştırmak işi kolaylaştırır.